Getur þekking úr íslenskri sementsframleiðslu fyrri tíma orðið kveikja að nýjum lausnum? Freyr Jónsson, meistaranemi í arkitektúr við Listaháskóla Íslands, rannsakar möguleika á að endurvekja sementsframleiðslu hér á landi. Verkefnið hefur hlotið styrk úr Meistaranemasjóði Rannsóknaseturs skapandi greina (RSSG) árið 2026.
Rannsókn Freys Jónssonar tekur fyrir efni sem er nátengt íslenskri byggingarsögu og byggingarumhverfi: sement. Í verkefninu beinir hann sjónum að möguleikum þess að hefja íslenska sementsframleiðslu að nýju og kannar hvernig þekking og reynsla fyrri tíma getur nýst við leit að nýjum leiðum.
Nýtt verður til úr því sem fyrir er
Í umfjöllun RSSG er rannsókn Freys Jónssonar sett í samhengi við spurningar um varðveislu þekkingar og nýsköpun. Þar er horft til þess hvernig það sem þegar hefur verið gert og sú þekking sem hefur orðið til getur skapað grundvöll að nýjum tækifærum. Sú nálgun á vel við rannsókn Freys Jónssonar. Í stað þess að líta eingöngu fram á við er horft til fyrri framleiðslu á Íslandi og spurt hvað megi læra af henni og hvaða möguleikar felist í því að skoða hana upp á nýtt.
Rannsóknin tengist um leið stærri spurningum innan arkitektúrs um efni, framleiðslu og samhengi hins byggða umhverfis. Í arkitektúrnámi Listaháskóla Íslands er lögð áhersla á rannsóknir á merkingu, umfangi og hlutverki arkitektúrs í samfélaginu.
Tveir styrkþegar, ólík viðfangsefni
Freyr Jónsson er annar tveggja styrkþega Meistaranemasjóðs RSSG 2026 sem fjallað er um í viðtalinu. Hinn styrkþeginn er Iðunn Jónsdóttir, sem rannsakar hvernig gjörningalist verður að safnkosti. Þótt rannsóknarefnin séu ólík eiga þau sameiginlegt að beina athyglinni að því hvernig við varðveitum þekkingu og reynslu og hvernig hún getur orðið uppspretta nýrrar þekkingar og nýsköpunar.