Jafnræði og virðing skal ríkja í öllum samskiptum í Listaháskóla Íslands. Tjáningarfrelsi er virt og skoðanaskiptum er hagað á málefnalegan og ábyrgan hátt. Starfsfólk og nemendur leggja metnað sinn í áreiðanleg vinnubrögð og bera umhyggju og virðingu fyrir vinnu og tíma hvers annars.

Einelti eða önnur áreitni verður ekki umborin undir neinum kringumstæðum.

Lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum (46/1980) er ætlað að tryggja öruggt og heilsusamlegt starfsumhverfi og fellur einelti þar undir.

Markmið

Markmið þessarar áætlunar er að tryggja að úrræði séu til staðar fyrir aðila sem telja sig hafa orðið fyrir því að á þeim sé brotið.

Tilgreind brot eru hvorki liðin í samskiptum starfsfólks og nemenda, meðal starfsfólks eða nemenda innbyrðis, né heldur í samskiptum starfsmanna eða nemenda LHÍ við einstaklinga utan Listaháskólans enda eigi samskiptin sér stað í tengslum við starfsemi LHÍ.

Skilgreining

Einelti er skilgreint samkvæmt reglugerð 1000/2004. „Einelti: Ámælisverð eða síendurtekin ótilhlýðileg háttsemi, þ.e. athöfn eða hegðun sem er til þess fallin að niðurlægja, gera lítið úr, móðga, særa, mismuna eða ógna og valda vanlíðan hjá þeim sem hún beinist að. Kynferðisleg áreitni og annað andlegt eða líkamlegt ofbeldi fellur hér undir.“

Hér er ekki átt við skoðanaágreining eða hagsmunaárekstur sem kann að rísa á milli tveggja eða fleiri aðila enda sé skoðanaágreiningur eða hagsmunaárekstur hvorki viðvarandi eða endurtekinn kerfisbundið.

Um óviðeigandi hegðun á við:
Einelti – Síendurtekin neikvæð samskipti sem eru til þess fallin að valda vanlíðan.
Annað ofbeldi – Hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, sálræns eða líkamlegs skaða eða þjáningar.

Dæmi um birtingarmyndir:

  • ítrekuð gagnrýni, niðurlæging
  • særandi orð, athugasemdir
  • baktal, slúður, sögusagnir, útilokun
  • móðgandi og særandi samskipti
  • kynferðislegar eða kynbundnar athugasemdir
  • hótanir og árásir (Vinnueftirlitið, 2016). 

Hvernig þolendur taka ótilhlýðilega háttsemi til sín er grundvallaratriði í sambandi við einelti. Því skiptir ekki öllu hvort að baki býr hugsunarleysi eða ákveðinn vilji til að auðmýkja.

Viðbragðsáætlun Listaháskólans við kynbundinni og kynferðislegri áreitni og ofbeldi má finna hér

Tilkynningar

Telji einhver að brotið hafi verið á sér af hálfu starfsmanns eða nemanda LHÍ, er viðkomandi eindregið hvattur til að snúa sér með tilkynningu um brot til annars eða beggja aðila sem mynda eineltisteymi LHÍ. Teymið mynda Björg Jóna Birgisdóttir, námsstjóri og Sóley Björt Guðmundsdóttir, mannauðsstjóri.

Einnig getur viðkomandi snúið sér til hvers þess innan skólans sem hann ber traust til. Hafi starfsmaður eða nemandi innan LHÍ rökstuddan grun eða vitneskju um brot á öðrum einstaklingi af hálfu starfsmanns eða nemanda LHÍ, skal viðkomandi snúa sér með tilkynningu um brot til annars eða beggja aðila fyrrgreinds eineltisteymis eða til aðila innan skólans sem hann ber traust til. Hver sá sem tekur við tilkynningu skal umsvifalaust vísa erindinu til eineltisteymis.

Öllum aðilum, sem berast tilkynningar samkvæmt framangreindu, er skylt að gæta trúnaðar um efni slíkra tilkynninga.

Málsmeðferð

Teymið skal rannsaka mál sem til þess berast, gæta jafnræðis og meðalhófs og skila af sér niðurstöðu svo fljótt sem verða má. Þær aðgerðir sem gripið er til í ferli máls eru í samráði við þann aðila sem brotið er gegn skv. tilkynningu. Fyllsta trúnaðar er gætt í viðtölum.

Við tilkynningu skal teymið bjóða þeim sem tilkynnir brotið á fund teymisins. Berist tilkynning frá öðrum aðila en þeim sem brotið er gegn skal teymið bjóða þeim aðila sem talið er að brotið var gegn á fund og kanna afstöðu þess aðila til tilkynningarinnar.

Við móttöku máls hefst teymið handa við að meta aðstæður og safna frekari upplýsingum um málið í samráði við meintan þolanda. Eftir eðli málsins getur t.d. til greina komið að tala við meintan geranda, aðra samstarfsmenn/samnemendur eða leita aðstoðar hjá sérfræðingum.

Verði málið tekið til formlegrar meðferðar mun teymið safna sem nákvæmustum upplýsingum og skrásetja hvar, hvenær og hvernig eineltið hefur átt sér stað. Að því loknu leggur teymið til viðeigandi úrræði.

Úrræði

Úrræði sem til greina koma eru m.a.:

  • Lausnamiðuð leið fyrir þolanda og geranda t.d. í formi viðtala.
  • Almenn fræðsla og umfjöllun um samskipti.
  • Sáttafundir.
  • Formleg áminning eða í undantekningartilfellum fyrirvaralaus brottvikning.

Eftirfylgni

Öllum eineltismálum er fylgt eftir með samtölum við málsaðila og meta hvort eineltishegðun hefur haldið áfram í einhverri mynd. Ef ekki tekst að finna viðeigandi lausn og bæta aðstæður skal endurskoða þau úrræði sem valin voru.